Zoek op de website

smart energy hub

Smart Energy Management

De energietransitie verandert alles: we krijgen nieuwe energiebronnen, slimme opslag én een andere rolverdeling tussen gebruikers en aanbieders. Door slim gebruik te maken van data, kunnen we vraag en aanbod – van individueel huishouden tot op landelijk niveau – perfect op elkaar afstemmen. Dat betekent minder verspilling, lagere kosten en een duurzamer systeem. Pim Opraus, innovatiemanager van de Duurzaamheidsfabriek, liet zien hoe energiemanagement de sleutel is tot deze nieuwe, dynamische energiewereld.

Een definitie van energiemanagement is: Het systematisch plannen, monitoren en optimaliseren van energiegebruik om efficiëntie te verhogen, kosten te verlagen en duurzaamheid te bevorderen. Het houdt zich dus bezig met veel meer dan alleen het gebruik van energie. In de ‘energieketen’ vinden diverse activiteiten plaats, van productie en opslag tot aan gebruik en terugwinning. Energiemanagement kun je zien als iets dat daarboven hangt.

Niet alleen elektriciteit

Bij initiatieven voor energie gaat het heel vaak alleen over elektriciteit en wordt er ten onrechte nog weinig aandacht geschonken aan bijvoorbeeld warmteopslag en moleculenopslag. Een voorbeeld van moleculenopslag is energie in de vorm waterstof. Die nieuwe vormen van energie worden echter steeds belangrijker en bieden ook interessante mogelijkheden om bijvoorbeeld elektriciteit om te zetten in waterstof, dit op te slaan en op een later moment weer om te zetten in elektriciteit. 

Energiemanagement speelt op drie niveaus

Energiemanagement kun je op vele manieren indelen. Een bekende is de volgende: 

  • Microniveau: denk aan huishoudens en kleine ondernemingen die hun eigen verbruik optimaliseren zonder rekening te houden met anderen.
  • Mesoniveau: hier kun je denken aan bedrijven en bedrijventerreinen maar ook aan energiecoöperaties en woonwijken en natuurlijk leerparken zoals het Leerpark waar de Duurzaamheidsfabriek is gevestigd. Zij produceren energie en managen het energieverbruik gezamenlijk of streven daarnaar in de nabije toekomst.
  • Macroniveau: op dit niveau zijn de grote entiteiten actief zoals overheden, netbeheerders en marktpartijen. Zij richten zich met name op de randvoorwaarden en de infrastructuur.

De Duurzaamheidsfabriek als praktijkvoorbeeld

In en om de Duurzaamheidsfabriek kun je deze niveaus terugzien. Op de eerste plaats heeft de fabriek diverse mogelijkheden om op microniveau aan zijn energiemanagement te werken. Je kunt dan denken aan het gebruik van slimme thermostaten, energiezuinige apparaten en gedragsverandering bij de medewerkers. Daarnaast kan de fabriek zelf energie opwekken met de zonnepanelen op het dak. Dat is echter niet voldoende om in het huidige verbruik te voorzien. Daarom wordt er ook energie afgenomen bij HVC, dat actief is op het macroniveau.

Op het Leerpark zijn echter ook andere organisaties waar zonnepanelen op het dak staan en die dus ook energie kunnen opwekken. Als de Duurzaamheidsfabriek samenwerkt met deze partijen dan is dat samenwerking op het mesoniveau. Op het Leerpark gebeurt dit op dit moment nog niet maar er wordt wel onderzoek naar gedaan. Het Leerpark dient dus in dit geval ook als Field Lab voor de gehele regio. Een goed voorbeeld van samenwerking op mesoniveau dat dichtbij burgers staat, is het gebruikmaken van een buurtbatterij in plaats van het gebruik van een eigen batterij per woning. 

De invloed van het microniveau op het energiemanagement op meso- en macroniveau neemt toe als gevolg van de grote aantallen zonnepanelen, thuisbatterijen, elektrische auto’s die bij individuele gezinnen en kleine ondernemingen in gebruik genomen zijn. Op mesoniveau zie je bijvoorbeeld bedrijven die de samenwerking zoeken in energiecoöperaties terwijl op macroniveau de regels en subsidieregelingen worden bepaald.

Wat kun jij doen?

Beschikbaarheid van actuele elektriciteitsprijzen maakt het mogelijk om tegenwoordig ook zelf te plannen. Een dynamisch energiecontract is hier een goed voorbeeld van. Als je dit combineert met je apparaten thuis kun je heel makkelijk zien wanneer je het beste de wasmachine kunt laten draaien of de auto opladen. Heb je nog geen dynamisch energiecontract dan kun je overwegen om je huidige contract te wijzigen in een dynamisch contract. Vanzelfsprekend moet je je wel goed laten informeren over de precieze consequenties en kosten/opbrengsten in jouw situatie.

Daarnaast zijn er diverse mogelijkheden om je energie echt te delen met bijvoorbeeld je buren door een gezamenlijke buurtbatterij in gebruik te nemen. En dit kan ook op een bedrijventerrein. Goede afspraken maken met je buren is belangrijk. Om het je makkelijker te maken kun je informeren bij soortgelijke initiatieven waar al heel veel uitzoekwerk is gedaan. En als je heel ambitieus bent, kun je overwegen om je eigen lokale infrastructuur op te starten en ‘los’ te gaan van het huidige energienet.

Terug naar overzicht